Forma pełnomocnictwa zależy od czynności, której dotyczy
Reguła jest prosta: pełnomocnictwo musi mieć tę samą formę, jaka jest wymagana dla czynności głównej. Skoro sprzedaż, darowizna czy dział spadku dotyczący nieruchomości wymagają formy aktu notarialnego, to pełnomocnictwo do dokonania takiej czynności również musi być sporządzone w formie aktu notarialnego.
Do tzw. czynności urzędowych najczęściej wystarczająca jest forma z podpisem notarialnie poświadczonym.
Pełnomocnictwo ogólne, rodzajowe i szczególne – do czego służy każde
W praktyce notariusz sporządza trzy główne rodzaje pełnomocnictw:
- Pełnomocnictwo ogólne – obejmuje czynności zwykłego zarządu (np. odbiór korespondencji, prowadzenie spraw urzędowych), czyli sprawy typowe, które nie wymagają szczególnych uprawnień.
- Pełnomocnictwo rodzajowe – obejmuje określoną kategorię czynności (np. zawieranie umów sprzedaży – pozwala pełnomocnikowi zarówno sprzedawać, jak i kupować nieruchomości na rzecz mocodawcy, ale może już nie zezwalać na ich obciążanie czy darowanie).
- Pełnomocnictwo szczególne – dotyczy konkretnej, jednorazowej czynności (np. sprzedaży konkretnej nieruchomości za ustaloną cenę i czynności z tym ściśle związanych).
Treść pełnomocnictwa decyduje o tym, co naprawdę może zrobić pełnomocnik
Dobrze przygotowany dokument zawiera: dane mocodawcy i pełnomocnika, opis czynności, do której udziela się umocowania (w tym najczęściej dokładny opis rzeczy), ewentualne ograniczenia (np. minimalna cena sprzedaży, sposób rozliczenia), termin obowiązywania oraz wskazanie, czy pełnomocnik może udzielać dalszych pełnomocnictw.
Zasadą jest, że pełnomocnik może działać tylko w granicach umocowania. Jeśli więc w pełnomocnictwie nie została wymieniona jakaś dodatkowa czynność, pełnomocnik nie będzie mógł jej dokonać – np. gdy pełnomocnictwo umocowuje do zakupu nieruchomości, ale nie obejmuje jej obciążania, pełnomocnik będzie mógł kupić działkę, ale nie ustanowi na niej obciążającej służebności przejazdu.
Pełnomocnictwo dla osoby przebywającej za granicą
Jeżeli mocodawca przebywa za granicą, a czynność musi zostać dokonana w Polsce, pełnomocnictwo powinno zostać podpisane w formie wymaganej dla czynności głównej, zgodnie z prawem kraju wystawienia. Mocodawca przebywający na przykład w USA udziela pełnomocnictwa w formie pisemnej z podpisem poświadczonym przez „notary public” zgodnie z wymogami obowiązującymi w danym stanie (czasem wymagana jest również obecność świadków) – taka forma jest bowiem w USA wystarczająca do tego typu czynności.
Następnie, w zależności od kraju, może być wymagane nadanie klauzuli Apostille albo legalizacja pełnomocnictwa (legalizacja dotyczy krajów, które nie są stronami konwencji haskiej z dnia 5 października 1961 r. – np. Kanady). Jeżeli dokument sporządzono w języku obcym, konieczne jest dołączenie tłumaczenia na język polski dokonanego przez tłumacza przysięgłego.
O takie pełnomocnictwo warto zadbać z wyprzedzeniem – kompletowanie dokumentów z zagranicy zwykle zajmuje więcej czasu. Dokument musi ponadto zostać dostarczony do notariusza w oryginale; skany czy wydruki nie są akceptowane.
Pełnomocnictwo można odwołać, ale warto zrobić to formalnie
Mocodawca może w każdej chwili odwołać pełnomocnictwo. O odwołaniu musi zostać powiadomiony pełnomocnik, który powinien zwrócić mocodawcy otrzymany egzemplarz pełnomocnictwa. Dla pewności warto mieć pisemne potwierdzenie, że pełnomocnik przyjął do wiadomości odwołanie pełnomocnictwa.
Zasadniczo pełnomocnictwo wygasa z chwilą dokonania czynności, do której zostało udzielone, lub z chwilą śmierci mocodawcy.
FAQ
Kiedy pełnomocnictwo musi mieć formę aktu notarialnego?
Zawsze wtedy, gdy czynność, której dotyczy, wymaga formy aktu notarialnego – na przykład sprzedaż, darowizna, dział spadku lub podział majątku, jeżeli dotyczą nieruchomości.
Czy pełnomocnictwo ogólne wystarczy do sprzedaży mieszkania w moim imieniu?
Nie. Do sprzedaży nieruchomości potrzebne jest pełnomocnictwo rodzajowe lub szczególne udzielone w formie aktu notarialnego, z opisem nieruchomości i zakresem umocowania.
Czy można odwołać pełnomocnictwo notarialne?
Tak. Pełnomocnictwo można odwołać w każdej chwili, oświadczeniem przekazanym pełnomocnikowi i ewentualnie kontrahentom, którym wcześniej okazywano dokument.
Potrzebujesz pełnomocnictwa notarialnego?
Kancelaria pomoże dobrać właściwy rodzaj pełnomocnictwa do planowanej czynności, sformułować jego zakres oraz przygotować dokument gotowy do użycia także poza Rzeszowem.