Notariusz działa przede wszystkim w sprawach bezspornych
Notariusz nie jest „szybszym sądem”, tylko organem właściwym dla czynności, w których strony są zgodne, stan prawny jest jasny, a sama czynność pozostaje zgodna z przepisami.
Notariusz może dokonać czynności, jeżeli:
- wszystkie strony są zgodnie do do treści czynności,
- nie ma wątpliwości co do stanu prawnego,
- uczestnicy mają pełną zdolność do czynności prawnych
- czynnośc jest zgodna z obowiązującymi przepisami
Co załatwisz u notariusza?
- umowę sprzedaży nieruchomości (mieszkania, domu, działki),
- umowę darowizny,
- ustanowienie hipoteki,
- umowę majątkową małżeńską (intercyzę),
- umowę o podział majątku wspólnego,
- umowę o dział spadku (po wcześniejszym postępowaniu spadkowym),
- umowę spółki (np. sp. z o.o. w formie aktu notarialnego),
- protokoły zgromadzeń wspólników,
- testament notarialny,
- pełnomocnictwa (także szczególne i nieodwołalne).
Notariusz sporządza akt notarialny, który ma charakter dokumentu urzędowego — korzysta z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą.
Niektóre sprawy spadkowe również można przeprowadzić notarialnie
Notariusz może sporządzić m.in.:
- protokół przeszukania Notarialnego Rejestru Testamentów,
- protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu,
- oświadczenie o przyjęciu spadku (wprost lub z dobrodziejstwem inwentarza),
- protokół dziedziczenia,
- akt poświadczenia dziedziczenia.
Nie wiecz, czy Twoja sprawa jest bezsporna?
Krótka konsultacja pozwoli ustalić, czy temat można poprowadzić notarialnie, czy trzeba przygotować się do postępowania sądowego.
Warunki są rygorystyczne
- wszyscy spadkobiercy muszą być osobiście obecni,
- nie może istnieć spór pomiędzy spadkobiercami,
- nie może toczyć się postępowanie sądowe w tej sprawie,
- nie może istnieć testament, którego ważność jest kwestionowana.
Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma taką samą moc jak prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku
Sąd jest konieczny wtedy, gdy pojawia się konflikt albo niepewność
Do sądu trzeba się udać, gdy:
- istnieje spór między stronami (np. konflikt między spadkobiercami),
- jedna ze stron nie wyraża zgody,
- zachodzi wątplikość do do ważności testamentu.
Jeżeli strony nie są zgodne, nie można ustalić wszystkich uczestników, istnieją wątpliwości co do ważności testamentu albo sprawa wymaga rozstrzygnięcia sporu, właściwą drogą staje się postępowanie sądowe.
W praktyce oznacza to, że sąd wkracza tam, gdzie potrzebne jest rozstrzygnięcie konfliktu albo ocena dowodów, a nie tylko formalne sporządzenie dokumentu.
Szybkie porównanie
| Kryterium | Notariusz | Sąd |
|---|---|---|
| Charakter sprawy | Bezsporna, przy zgodzie stron | Sporna lub z wątpliwościami |
| Cel | Sporządzenie czynności zgodnej z prawem | Rozstrzygnięcie sporu / ocena dowodów |
| Spadek | Możliwy przy spełnieniu warunków | Konieczny przy sporze lub wątpliwościach |
| Tempo | Zwykle szybciej, po skompletowaniu dokumentów | Zależne od toku postępowania |
Podsumowanie
Jeżeli strony są zgodne i sytuacja prawna jest jasna - droga notarialna pozwala szybko i bezpiecznie przeprowadzić czynności, w tym także postępowanie spadkowe w zakresie dopuszczalnym ustawą. Jeżeli jednak istnieje konflikt lub wątpliwośi prawne - właściwą drogą jest sąd
FAQ
Kiedy sprawę można załatwić u notariusza?
Gdy sprawa ma charakter bezsporny: strony są zgodne, stan prawny jest jasny, a czynność jest zgodna z przepisami.
Kiedy konieczny jest sąd?
Gdy istnieje spór, brak zgody lub wątpliwości prawne (np. co do ważności testamentu). Notariusz nie rozstrzyga sporów.
Czy akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza zastępuje postanowienie sądu?
Tak. Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma moc równą prawomocnemu postanowieniu sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, jeśli spełnione są warunki ustawowe.
Czy notariusz może działać, gdy jest konflikt między spadkobiercami?
Nie. W przypadku konfliktu lub braku zgody właściwy jest sąd.
Skonsultuj swoją sprawę
Nie masz pewności, czy Twoją sprawę da się załatwić u notariusza? Skontaktuj się z kanelarią - podpowiem najlepszą drogę postępowania.